Columns

Tijd voor erkenning

75 jaar geleden werd Borne bevrijd door het Engelse Dorset infanterieregiment. Zij waren echter niet alleen, er waren nog twee Engelse regimenten bij betrokken. Gezamenlijk traden ze op, de Royal Dragoons en de Sherwood Rangers, verkenners en tankers, beide cavalerieregimenten.

 

Eigenlijk gebeurde het zoals de inname van een stad of dorp normaliter verloopt. De verkenners gaan vooruit en verzamelen informatie over positie en sterkte van de vijand, de Duitsers dus. Daarna trekt de infanterie onder dekking van de tanks gelijk op om de vijand te verdrijven en zo mogelijk gevangen te nemen. Hetgeen ook daadwerkelijk is gebeurd in Borne.

 

Helaas zijn 75 jaar lang alleen de infanteristen, de Dorsets, erkend en gevierd als bevrijder, de andere regimenten zijn gewoon vergeten. Dit gebeurt vaker, de mannen te voet hebben direct contact met de bevrijdde burgers, dat blijft hangen. Deze tekortkoming in de geschiedschrijving, moest worden hersteld vonden wij. Wij stelden voor twee straatnamen te vernoemen naar de vergeten regimenten. De Dorsets hebben immers hun plein al.

 

Wij, Hans Pol en ik, zijn beiden oud reserveofficier van de cavalerie; vandaar onze bijzondere betrokkenheid met deze regimenten.

 

Het idee om tot erkenning te komen ontstond toen ik enige jaren geleden kennis maakte met het boek “Onze Vergeten Bevrijders” dat Hans Pol schreef over zijn research en bevindingen.

 

Hans Pol heeft een hele studie gemaakt van de troepenbewegingen in de Achterhoek en Twente. Hiervoor heeft hij wekenlang de oorlogsarchieven en oorlogsdagboeken bestudeerd in het Engelse archief in Kew, Londen, correspondentie en interviews met Britse veteranen, regimentsarchieven doorgenomen. Daarnaast heeft hij veel onderzoek verricht in onze streek zelf. Hij heeft boerderijen bezocht, (oude) mensen gesproken die hem vaak nog heel veel konden vertellen over wat zij tijdens de opmars in hun directe omgeving hebben meegemaakt en waargenomen. Ook sprak hij met de archivarissen van de gemeentes in deze streek. Het leverde een schat aan gegevens op, voldoende voor een prachtig tweetalig boek.

 

Sinds die tijd is er een bijzondere relatie ontstaan met de Sherwood Rangers. Hans en ik bezoeken dan ook jaarlijks op 4 mei in Barchem de graven van “tankers” van de Sherwood Rangers. Tussen Barchem en Lochem werd een van hun tanks geraakt, de bemanning kwam daarbij om het leven.

 

Vijf jaar geleden hield David Render, pelotonscommandant van de Sherwood Rangers, in Borne een indrukwekkende toespraak. Misschien herinnert u zich dit nog.

 

Ca. twee jaar geleden hebben wij de bevrijdingsgeschiedenis van Borne en de ontstane tekortkoming uitgelegd aan Rob Welten, toen nog burgemeester van Borne. Hij reageerde positief verrast en was het met ons eens dat er iets moest gebeuren. Hij moest er wel van uit kunnen gaan dat we het bij het rechte eind hadden. Een tweede keer de fout ingaan dat kon niet.

 

Voor alle zekerheid hebben we begin 2018 onze relaties in de UK gevraagd om nog een paar zaken in het archief na te pluizen en een paar vragen te beantwoorden. Onze eerdere conclusie bleek gelukkig juist.

 

Onmiddellijk stelde Rob Welten voor om de onthulling van de straatnamen, waartoe intussen was besloten, uit te stellen tot 2020, tot het jubileumjaar. Ons maakte dat ene jaar niet meer uit, onze wens en verplichting naar onze “vergeten bevrijders” ging in vervulling, daarvoor hadden we de handen op elkaar gekregen.

 

Nu over twee maanden is het zover en vieren we 75 jaar Vrijheid in Borne. Het is wel wat meer geworden. We beginnen op 2 april met een concert van het Fanfare Orkest Bereden Wapens in ’t Wooldrik* en op 3 april eerst een herdenkingsceremonie bij het monument gevolgd door de onthulling van de twee straatnaamborden bij de Bontekoe, de rotonde in de Rondweg. Het programma en nog veel meer informatie vindt u op de website www.vergetenbevrijders.nl.

 

Wilt u bijdragen aan de reis- en verblijfkosten van onze Engelse gasten? Neem dan contact met mij op of stort uw bijdrage op onze rekening bij de Rabobank (NL 26 RABO 0341459860). Wij zijn een ANBI-instelling!

 

 

Wij verwachten ongeveer 40 vertegenwoordigers van de drie genoemde regimenten, vertegenwoordigers van de Britse ambassade en de Nederlandse cavalerie en landmacht. Een historisch militair dagje in Borne waar we recht doen aan de inzet van heel veel jonge Engelsen die streden voor ónze vrijheid, heel vaak ten koste van zichzelf en hun toekomst.

 

Wim Geul,

(Stichting Vergeten Bevrijders)
*) kaartverkoop via kulturhusborne.nl of aan de zaal