Algemeen

Kloostergaarde oase van rust in hectische wereld

door Peter van der Molen

BORNE - ''Je kunt het je bijna niet voorstellen, maar vroeger trapten de Karmelieten hier een balletje of speelden een potje cricket.'' Dat ‘vroeger’ gaat bijna 170 jaar terug, want de kalender geeft 1856 aan als de Karmelieten zich vanuit Boxtel in Zenderen vestigen op een terrein dat vroeger bij kasteel Weleveld hoorde.''

Dat zegt Frank van Dam. Hij is voorzitter van de Stichting Invulling Stad en Landschap (sisl) die in samenwerking met de gemeente Borne de voormalige kloostertuin als ‘Sortimentstuin’ exploiteert.

Het klooster maakte een voorspoedige ontwikkeling door en breidde haar activiteiten uit onder meer met het geven van onderwijs. In de tweede helft van de vorige eeuw werd het allemaal minder. Een deel van de locatie werd zelfs afgestoten en daar kreeg het agrarisch onderwijs onderdak in. Die ging zich ook ontfermen over de kloostertuin die werd ingezet bij het praktijk onderwijs.

Hele wereld
Die landbouwschool heeft in feite de lijnen uitgezet voor de tuin. ''Zij hebben de basis gelegd voor het bescheiden arboretum dat nu onderdeel van De Kloostergaarde uitmaakt. Er werden bomen uit de hele wereld gehaald. Van Alaska tot China. Daaronder de Japanse Ginkgo biloba, de oudste boomsoort op aarde en de Californische Mammoetboom de zwaarste boom in de wereld'', legt Van Dam uit.

Naast deze bijzondere bomen valt er ook een grote variatie aan planten en struiken te bewonderen. Al met al zo’n vijfhonderd soorten vaste planten, bijzondere bomen, thematuinen, een groentetuin en voedseltuin, maar ook nog een stukje wildgroei krijgt er de ruimte. ''Van die groentetuin wordt nog wel eens gebruik gemaakt door onze buren van Theehuis De Karmeliet. Op hun verzoek verbouwen wij soms groenten waar zij behoefte aan hebben, maar ook vergeten groenten.''

Herstelplan
Voordat de sortimentstuin een paradijsje werd moest er heel wat werk worden verzet. ''Toen de landbouwschool was vertrokken, verwilderde de tuin snel en toen wij (sisl) daar weet van kregen, zijn wij met de gemeente in overleg gegaan. Van onze stichting maken landschapsarchitecten deel uit en die hebben een herstelplan opgesteld. Vijf jaar geleden – het onkruid stond inmiddels manshoog – hebben wij een akkoord met de gemeente gesloten en zijn begonnen met het opknappen en toevoegen.''
Het resultaat is tevredenstellend: Een oase van rust doorsneden door een aantal korte wandelroutes die al in verschillende gidsen zijn opgenomen, een uitkijktoren met zicht over de essen en een goede buur met een rustgevende horecagelegenheid voor een hapje en een drankje.

''Om de tuin in optimale conditie te houden, moet er geregeld onderhoud worden gepleegd. Gelukkig kunnen wij rekenen op zo’n twintig vrijwilligers die elke week op dinsdag- en donderdagmorgen aan de slag gaan op dit drie hectare grote complex. Daarnaast kunnen wij op oproepbasis over nog eens tien vrijwilligers beschikken die helpen bij grotere klussen. Met al die bomen heb je in het najaar bijvoorbeeld veel blad dat afgevoerd moet worden. Wij haken ook altijd in op het project NL Doet.''

Tweede ingang
Om het doel van het toegankelijker maken van de tuin te kunnen realiseren, is er nog wel wat werk aan de winkel. ''Wij willen een extra kapschuur met daarin een toiletvoorziening. Wij ontvangen geregeld groepen zoals binnenkort Groei en Bloei uit Gouda. Dan heb je zo’n voorziening nodig. En wij willen de tweede ingang aansluiten op de voormalige entree naar het voormalige kasteel Weleveld. Aan veel van wat wij willen hangt een prijskaartje en wij moeten voortdurend kijken naar budgetten die er op lokaal, regionaal, provinciaal en zelfs landelijk niveau haalbaar zijn. Natuurlijk willen wij meer mensen trekken, maar de rust moet niet worden verstoord. Een beetje de sfeer van de voormalige kloostertuin behouden.''