Edwin Kok: van jeugdbrandweer tot bevelhebber ‘korps’ Borne

BORNE - Vraag een willekeurig kind en ze willen politieagent, straaljagerpiloot worden of bij de brandweer. Allemaal beroepen met een heroïsch stoerheidsgehalte. Zo ook bij Edwin Kok (33) van de brandweereenheid Borne, maar niet vanwege de stoerheid. Zijn voorliefde voor de brandweer ontstond bij de jeugdbrandweer in Den Dolder. Een gesprek in de kazerne met veel meer binnenruimte dan wat je aan de buitenkant zou verwachten.

Edwin, geboren in Montfoort, verhuist naar Den Dolder alwaar hij al op z’n 12e jaar bij de jeugdbrandweer gaat. De gemeente verspreidde een folder waarin men ook opriep om bij de jeugdbrandweer te gaan. Na de lagere school en voortgezet onderwijs volgde Edwin de Hbo-opleiding Integrale Veiligheidskunde. “Ik was inderdaad altijd al met veiligheidsissues bezig. Nu ben ik in Arnhem werkzaam als Coördinator Taskforce natuurbranden, maar werk regelmatig thuis en thuis is dan vooral hier op de kazerne.”

Allemaal extra risico’s
Het blussen van een brand is bij mij eigenlijk nooit geweest om er maar water op gooien om het vuur te doven. Ik kijk er meer naar van uit mijn wetenschap. Het is namelijk veel complexer dan dat. Ik ben veel meer geïnteresseerd hoe had dit voorkomen kunnen worden. Dan kijk je breder. Bijvoorbeeld hoe ziet een constructie van een gebouw eruit, en waardoor kon een brand overslaan. Technologische ontwikkelingen zijn de afgelopen jaren hard gegaan en dat maakt het werk van de brandweer ook extra uitdagend. Denk aan meubilair dat sneller en intenser brandt dan vroeger, maar ook steeds meer apparaten met accu’s. Allemaal extra risico’s, die je vroeger niet had. Vroeger hadden de mensen een zwaar eiken meubel, tafel en stoelen. Dat brandde wel, maar met een lagere temperatuur ten opzichte van hedendaagse kunststoffen meubel. Mede door klimaatveranderingen zijn we ook meer incidenten die met het weer te maken hebben, zoals grote natuurbranden of extreme regenval.”

Preventie
Edwin geeft aan ook deel uit te maken van een groep brandweermensen die zich ook internationaal bezighouden met het beleid op het gebied van natuurbranden.
“Het allerbeste is preventie. Als je voorkomt dat een natuurbrand heel groot kan worden dan is dat voor de brandweer ook minder lastig. We moeten goed kijken naar landschapsinrichting zoals bijvoorbeeld voorkomen dat hele brandbare soorten vegetatie dicht bij de bebouwing staan.”

De brandweer lost het wel op?
“De burger kan altijd op de brandweer vertrouwen. We zeggen wel eens dat de brandweer de goedkoopste verzekering is die je kunt hebben, omdat de brandweer er altijd is wanneer een calamiteit plaatsvindt.

Lees verder op pagina 6.

112-Meldingen komen binnen bij de Meldkamer Oost Nederland in Apeldoorn, waar de melding wordt beoordeeld en waar wordt bepaald met hoeveel en met welke brandweervoertuigen wordt uitgerukt.”

Is de burger nog zelfredzaam genoeg?
Edwin weegt zijn woorden: “de zelfredzaamheid is hier in Twente prima. Ik ken het begrip noaberschap nog niet helemaal, maar ik denk wel dat ik het vat hoe het werkt. Kun je bij de buren aankloppen om in een acuut noodgeval daar te overnachten? Ik vind wel dat mensen zich in het algemeen twee dagen moeten kunnen redden. Ik heb zelf ook die radio, gedroogd voedsel en water. Maar ik ben geen maatstaf, want ik zit dan waarschijnlijk op de kazerne of in het veld. Ander voorbeeld. Stel er waait een boom om en de takken versperren de weg. De mensen van de meldkamer proberen dan wel met gerichte vragen erachter te komen of de beller iemand is van 95 jaar die je niet kunt vragen om een in de weg liggende tak af te zagen en opzij te leggen. Of iemand van 25 jaar die zelf een zaag kan hanteren en die tak even kan wegslepen.

Maar het motto is wél, liever een keer te vaak gebeld dan dat er maar beter wél gebeld had kunnen worden. Ik zie ook wel dat Borne de saamhorigheid door middel van buurtapps hier prima op orde is.”

Eén vrouwelijke vrijwilliger 
In 2021 kwam Edwin in Borne wonen. De kazerne Borne was toen al onderdeel van Brandweer Twente. Voor 2013 was de kazerne Borne toen al onderdeel van brandweer Twente. Voor 2013 was de brandweer in Borne onderdeel van de gemeente. Ik vind dat de huidige Veiligheidsregio Twente prima functioneert. Twente is vrij compact, de korpsen helpen elkaar over en weer en de aanrijtijden zijn gewoon goed te noemen. We zitten hier nu op een uitruktijd van 4,5 minuut en dat is écht heel goed. We doen deze klus met 25 vrijwilligers, ja, we hebben ook één vrouwelijke vrijwilliger. Binnenkort begint onze wervingscampagne om weer jong bloed te kunnen toevoegen. We hebben een relatief jong korps, maar door uitstroom hebben we nieuwe vrijwilligers nodig.”

Welke taken heb je als kazerne-coördinator?
“Mijn taak is het aansturen van de kazerne Borne. Zorgen dat we de roosters voor elkaar hebben en het materieel er pico bello uitziet en niks mankeert. Onze brandweerlieden goed opgeleid en getraind. Als bevelvoerder hoef ik ook niet als een legercommandant voor de troepen te staan om de bevelen te geven. De jongens weten zelf precies wat ze moeten doen op de plaats van een calamiteit. Als er knopen doorgehakt moeten worden, ben ik de verantwoordelijke. Overigens, mijn functie is een dubbelfunctie samen met Chris Faber.”

Jullie hebben voldoende materieel?
“We hebben in Borne een tankautospuit en een schuimblusvoertuig. Schuim gebruiken we bijvoorbeeld  om brandende olie te kunnen blussen. Dat lukt namelijk niet met water. Maar die twee voertuigen is prima. Wat wil je met méér? Vergeet niet dat we heel makkelijk kunnen schakelen met de nabijgelegen kazernes Almelo en vooral Hengelo. Moet er een autoladder komen, dan komt ie waarschijnlijk uit Hengelo en dat gaat ook niet ten koste van de gestelde aanrijtijden.”

Hebben jullie de risico’s in Borne goed in kaart?
“Dat denk ik van wel. Extra aandacht is er voor de A1, voor het spoor dat dwars door Borne gaat. We hebben vijf spoorwegovergangen en een aantal gestapelde wooneenheden denk vooral aan de verzorgingscentra. We oefenen dan ook vaak risicogericht.”

Het railverkeer door Borne is een aanvaardbaar risico? 
“We zijn bekend met de risico’s in Borne en omgeving en oefenen daar ook veel op. Brandweer Twente houdt continue de risico’s in de gaten en zo kunnen we ons goed voorbereiden op een eventueel incident om op die manier de impact zo klein mogelijk te houden. Een ongeval op het spoor kan natuurlijk altijd gebeuren, maar gezien alle voorzieningen die getroffen zijn, is de kans zeer klein.”

Je slaapt lekker en dán opeens gaat de pieper. Wat gebeurt er dan met je?                                
“Je hartslag knalt omhoog naar 180, je krijgt een enorme stoot adrenaline in je lichaam, je springt uit bed en gaat zo snel mogelijk, rekening houdend met verkeersregels, naar de kazerne zodat de auto kan vertrekken. Na afloop van de brand of andere calamiteit, evalueren we altijd. We hebben een hechte club van vrijwilligers. Het zijn eigenlijk gewoon mijn vrienden, we komen bij elkaar als er iemand jarig is. Zet je nog even in de krant dat we vrijwilligers zoeken”.

Tekst en beeld: Gerard Voortman